Tương lai tuyến đầu: Hiệu quả từ phẫu thuật từ xa và y tế từ xa

BS. Deborah Keller M.D. là bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng chuyên chẩn đoán và điều trị các bệnh ở đường tiêu hóa dưới, bao gồm ung thư đại trực tràng. Là một trong những người sớm ủng hộ công nghệ telehealth và phẫu thuật từ xa, trong đại dịch bà đã dành phần lớn thời gian để hỗ trợ chăm sóc bệnh nhân COVID-19 — và bản thân cũng từng nhiễm rồi hồi phục khỏi virus. Nội dung dưới đây là cuộc phỏng vấn đã được biên tập để rõ ràng hơn.

Đây là một loại virus không phân biệt bất kỳ ai. Bất cứ người nào, ở bất kỳ mức thể lực nào, dù không có bệnh nền, đều có thể trở nặng — và điều đó thật sự khủng khiếp; cảm giác đến mức khó thở thực sự đáng sợ. Nhưng ngay cả khi phải cách ly và hồi phục, phần mềm phẫu thuật từ xa trên điện thoại và trong phòng mổ vẫn cho phép tôi tiếp tục làm việc và hướng dẫn chuyên môn mà không gây nguy cơ cho bản thân hay người khác.

Trong một trường hợp, tôi có thể hỗ trợ một đồng nghiệp ở Texas xử lý sa trực tràng — một ca tôi thực hiện thường xuyên nhưng đồng nghiệp chưa từng làm — bằng cách đặt một tấm lưới vào trực tràng và sàn chậu để treo cơ quan trở lại bên trong cơ thể, tức kỹ thuật ventral mesh rectopexy. Vì đây là thủ thuật robot, tôi có cùng trường nhìn với đồng nghiệp thông qua luồng camera trực tiếp; tôi có thể chỉ cách đặt tấm lưới, và tôi cũng “có mặt trong phòng” khi điều dưỡng mang vào nhiều loại lưới để tôi chỉ loại nào phù hợp. Tôi có thể giải thích nên dùng loại chỉ nào, và bằng lớp đồ họa phủ lên hình ảnh, chỉ chính xác vị trí trong vùng chậu cần đặt mũi khâu để mang lại lợi ích tốt nhất cho bệnh nhân.

Cảm giác giống như thực sự ở cùng họ trong phòng mổ — chỉ khác là tôi đang ngồi tại nhà hoặc trong văn phòng.

Nhưng khi phẫu thuật chương trình hiện gần như đình trệ, chúng ta biết rằng sẽ có một lượng lớn ca tồn đọng sau khi đường cong dịch được làm phẳng và hệ thống bắt đầu những bước thận trọng trở lại bình thường. Chúng ta sẽ phải vận hành hiệu quả hơn, luân chuyển phòng mổ, thiết bị và nhân sự nhanh hơn để đáp ứng nhu cầu tăng vọt. Đây có thể là vấn đề đặc biệt tại Mỹ, nơi luôn có lo ngại về việc có đủ thiết bị, nhân sự hỗ trợ, thời gian phòng mổ và thời gian bác sĩ phẫu thuật để đáp ứng nhu cầu hay không.

Phẫu thuật từ xa giúp bác sĩ rút ngắn đường cong học tập — tức giảm thời gian cần để học và thực hiện một thủ thuật — đồng thời cung cấp hỗ trợ theo thời gian thực để họ không bao giờ phải tự học một mình. Đại dịch đã tạo ra nhu cầu đáng tiếc nhưng cấp thiết đối với những giải pháp công nghệ này, đồng thời thúc đẩy các hệ thống y tế thực sự đưa công nghệ sẵn có vào thực hành thay vì tiếp tục do dự trước việc áp dụng công nghệ mới.

Chúng ta có thể sẽ chứng kiến một thay đổi lớn, vì sẽ còn lâu mới quay lại “bình thường”; các ca mổ phải hiệu quả hơn, với ít thiết bị không cần thiết và ít người hơn trong phòng. Sẽ cần sự sẵn sàng lớn hơn trong việc mua và triển khai những giải pháp công nghệ giúp đơn giản hóa, tinh gọn cả từng ca riêng lẻ lẫn toàn bộ trải nghiệm phẫu thuật, bao gồm chuẩn bị trước mổ cho bệnh nhân và hồi phục sau mổ.

Chúng ta đang chứng kiến công nghệ chuyển động, khiến đây trở thành một thời điểm rất thú vị để làm bác sĩ phẫu thuật. Đổi mới tiếp tục giúp phát triển thiết bị tốt hơn, các phương thức chẩn đoán hình ảnh tốt hơn có thể nhận diện những loại ung thư cụ thể, thậm chí cả thực tế tăng cường được phủ trực tiếp lên trường nhìn trong lúc làm việc. Chúng ta cũng đang thấy những cơ hội tuyệt vời cho giáo dục và học tập liên tục; khi đã là một bác sĩ hành nghề thành thạo, rất khó tìm được người cố vấn nếu muốn học kỹ năng mới trong phòng mổ. Công nghệ phẫu thuật từ xa rất phù hợp cho nhu cầu này, và thậm chí còn vượt trội so với việc có cố vấn đứng ngay trong phòng — bởi họ có thể chia sẻ chính trường nhìn của bạn, chú thích lên hình ảnh và phản hồi theo thời gian thực về thao tác của bạn.

Tôi thực hiện nhiều ca phẫu thuật ung thư đại trực tràng, nơi độ chính xác là yếu tố đặc biệt quan trọng. Tôi cũng giảng dạy tại bệnh viện đào tạo, và khi hướng dẫn bác sĩ nội trú cùng fellow, việc phân tích chuyển động của họ về hiệu quả và năng lực là rất cần thiết. Khi dùng phần mềm có thể theo dõi và đo chuyển động, việc phân tích trở nên chính xác hơn bao giờ hết.

Khi kết hợp theo dõi chuyển động với phẫu thuật từ xa, chúng ta có thể theo dõi và dự đoán lặp đi lặp lại chuyển động của những bác sĩ chuyên gia, tích lũy một lượng dữ liệu lớn để phát triển các mô hình deep learning tập trung vào thực hành tốt nhất và hiệu quả, tiếp tục thúc đẩy chất lượng phẫu thuật ngày càng cao.

Hệ quả đối với phẫu thuật robot là rất lớn — từ xây dựng ngân hàng dữ liệu các thủ thuật được thực hiện bởi bác sĩ chuyên gia đến áp dụng dữ liệu đó làm hướng dẫn theo thời gian thực và công cụ đào tạo. Tuy nhiên, nhu cầu trước mắt của ngành y tế lại khiêm tốn hơn nhưng cấp bách hơn: tối đa hóa hiệu quả theo cách không làm tổn hại bệnh nhân, nhân viên y tế hay khả năng duy trì những thủ thuật y khoa chất lượng cao một cách nhất quán.