Giá trị cảm xúc và đào tạo của hỗ trợ phẫu thuật từ xa

BS. Miriam Redleaf là Giáo sư về Tai học/Thần kinh học, phụ trách Chương trình Tai học/Thần kinh tai tại Khoa Tai Mũi Họng – Phẫu thuật Đầu Cổ của University of Illinois, đồng thời là tác giả của hơn 80 bài báo học thuật. Từ năm 2012, bà thường xuyên tới Ethiopia để đào tạo bác sĩ nội trú ENT và bác sĩ về điều trị bệnh lý tai cũng như phẫu thuật tai. Bà từng là Giám đốc đào tạo ENT của University of Illinois trong năm năm, cho đến khi công việc tại Ethiopia cần bà dành nhiều thời gian hơn.

Tôi nghĩ đôi khi mọi người nhìn vào telemedicine và những nền tảng như Proximie theo một lăng kính chưa đúng. Họ tập trung vào các yếu tố công nghệ, cách hệ thống hoạt động và những gì nó có thể hỗ trợ. Nhưng theo kinh nghiệm của tôi, khi đã sử dụng công nghệ này tại Ethiopia và ở Mỹ trong đại dịch, vai trò quan trọng nhất của nó là đưa con người đến gần nhau hơn về mặt cảm xúc.

Tôi đã sử dụng telemedicine tại Mỹ từ năm 2013, ban đầu cho bệnh nhân cấy ốc tai điện tử. Tôi phỏng vấn những người sống ở các thị trấn nhỏ tại Illinois, nhiều người lo lắng khi phải tới thành phố lớn và không muốn lái xe. Chúng tôi nhận thấy rằng khi phỏng vấn họ trước từ xa, đến lúc họ tới Chicago để phẫu thuật và lần đầu gặp tôi trực tiếp, họ đều nói: “Tôi có cảm giác như đã biết bác sĩ từ trước, như thể tôi đã ở cùng phòng với bác sĩ rồi.” Tôi cũng có cảm giác tương tự — nhiều khi còn tự hỏi liệu chúng tôi đã từng gặp trực tiếp chưa, vì cảm giác kết nối giữa người với người đã hình thành từ trước.

Tại Ethiopia, việc khởi động telemedicine rất khó vì chúng tôi phải nỗ lực rất nhiều để có kết nối Internet đủ tốt — ban đầu các bệnh viện không có đủ băng thông. Một trong những trở ngại lớn nhất là tăng tốc độ Internet và hoàn thiện mọi kết nối cần thiết; chẳng hạn một dây dẫn có thể không tương thích với một thiết bị nhất định. Các bác sĩ phẫu thuật tại Ethiopia thực sự nghĩ rằng việc này sẽ không thành công và rất ngạc nhiên khi tôi vẫn kiên trì. Khi bắt đầu làm việc với Proximie ở Addis Ababa — rồi sau đó tại Mekelle — tôi yêu cầu họ chọn những ca mà họ chắc chắn có thể thực hiện, nhưng sẽ hưởng lợi nếu có một người trong phòng hướng dẫn thêm.

Cần nói rõ rằng bác sĩ phẫu thuật phải được đào tạo để thực hiện những ca này trước khi tôi có thể giám sát họ qua Proximie. Ban đầu, vì an toàn người bệnh, một bác sĩ giàu kinh nghiệm phải có mặt trực tiếp trong phòng khi họ học cách thực hiện ca mổ. Nhưng khi tôi biết họ đã có thể mổ an toàn và chỉ cần thêm sự tự tin — đó là lúc Proximie phát huy vai trò.

Mỗi bác sĩ mà tôi hỗ trợ từ xa trong những ca như vậy đều nói: “Tôi hoàn toàn không sợ. Tôi cảm giác như bác sĩ đang ở ngay trong phòng cùng tôi.” Với tôi, đó chính là vai trò của công nghệ này.

Còn có một nhóm thủ thuật khác cũng có thể hưởng lợi từ hỗ trợ phẫu thuật từ xa — những ca mà bác sĩ có đủ khả năng thực hiện nhưng vẫn lo rằng mình có thể gây tổn thương cho bệnh nhân. Trong tình huống đó, nhiều bác sĩ thường chọn không thực hiện, và rất nhanh sau đó kỹ năng bị mai một; rồi họ có thể tránh thủ thuật đó trong suốt phần còn lại của sự nghiệp. Nhưng nếu bác sĩ sử dụng Proximie và có người quan sát, họ sẽ có thêm tự tin để thực hiện. Tôi chỉ cần theo dõi và đặt câu hỏi: “Đó là loại chỉ gì? Bạn đang làm gì ở đó? Tại sao không thử cách này thay vì cách kia?”

Chỉ riêng việc đồng hành với họ trong phiên kết nối hay ca mổ đã mang lại sự tự tin và niềm tin cần thiết để hoàn thành thủ thuật thành công, đồng thời giúp họ tích lũy kinh nghiệm. Đó là bản chất của Proximie: chuyên gia đồng hành sát sao, và cách này hoạt động rất hiệu quả.

Tôi cũng dùng Proximie tại Mỹ trong đại dịch, vì sinh viên y khoa lẽ ra phải luân khoa ENT lại không thể tiếp xúc đủ với bệnh nhân do hạn chế trong phòng mổ. Tôi bắt đầu truyền trực tiếp các thủ thuật về nhà cho họ qua Proximie để họ có thể quan sát ca mổ với góc nhìn tốt hơn nhiều. Độ rõ của màn hình rất ấn tượng; sinh viên có thể chỉ chính xác chỗ chưa hiểu, dừng lại và đặt câu hỏi ngay trong thủ thuật, nên mức độ hiểu ca mổ còn tốt hơn khi đứng trong phòng mổ — nơi họ thường ngại ngắt lời và phải đứng ở góc với tầm nhìn bị che khuất. Tất cả sinh viên đều đánh giá đây là một công cụ học tập xuất sắc.

Tôi cũng có mối quan hệ rất gần gũi với các học viên của chúng tôi tại Ethiopia. Ba bác sĩ đầu tiên tốt nghiệp khoảng hai năm trước và chúng tôi đã trao chứng nhận hoàn thành. Hai người tiếp theo tốt nghiệp vào tháng 11 năm ngoái, và hai người khác hiện vẫn đang đào tạo — tất nhiên quá trình này đã bị gián đoạn bởi COVID. Chúng tôi đã xây dựng được một đội ngũ chuyên môn tại Ethiopia với nhiều vai trò khác nhau: bác sĩ phẫu thuật, chuyên gia thính học, giảng viên và học viên thính học. Mỗi người đều sẵn lòng làm việc không lương vì yêu nghề, nhưng chúng tôi vẫn dành cho họ một khoản hỗ trợ nhỏ để họ biết rằng mình không bị lãng quên, đặc biệt trong thời kỳ COVID. Ethiopia hiện có một số vấn đề chính trị và Internet thường bị ngắt hàng tuần. Khi kết nối trở lại, tôi sẽ mời tất cả họ theo dõi các ca mổ của tôi; tôi muốn họ biết rằng họ vẫn luôn được nhớ đến.

“Với những nền tảng như Proximie, tôi có thể tiếp tục cố vấn cho các bác sĩ phẫu thuật này từ phía bên kia thế giới. Cần nhấn mạnh rằng họ đều là những người rất giỏi — họ nắm chuyên môn vững. Họ không cần thêm bài giảng, họ cần được trực tiếp phẫu thuật và có một người quan sát.”

Tôi nghĩ COVID-19 chắc chắn đã đẩy nhanh cuộc thảo luận về việc liệu các cuộc gặp trực tiếp có thực sự luôn cần thiết hay không. Ở Mỹ, mỗi mùa thu các bác sĩ tai mũi họng học thuật như chúng tôi lại thực hiện cùng một quy trình: 100–150 sinh viên y khoa đến khoa tại Illinois để phỏng vấn chương trình nội trú. Suốt nhiều năm tôi đã nói rằng việc này nên làm từ xa; hoàn toàn không có lý do gì để họ phải trả tiền vé máy bay, thuê chỗ ở, còn người khác phải nghỉ cả ngày làm việc — tất cả tương tác đó đều có thể thực hiện trực tuyến.

Tương tự, trước đây chúng tôi tổ chức phòng khám ENT với tất cả mọi người có mặt trực tiếp trong cùng phòng. Thực ra điều đó không thực sự cần thiết, vì vậy chúng tôi bắt đầu dùng telemedicine để tổ chức phòng khám ENT từ xa. Điều dưỡng chỉ cần cầm mỏ vịt và đặt ống soi tai vào tai, còn bác sĩ có thể kết nối để quan sát tai của trẻ mà không cần có mặt trực tiếp.

Giờ đây mọi người bắt đầu nhận ra rằng tất cả những việc này thực sự có thể làm từ xa, qua màn hình và kết nối Internet, mà mức độ gần gũi vẫn có thể tương đương một cuộc gặp trực tiếp.

Đọc thêm từ BS. Redleaf:

Kerolus J, Korra B, Ali Ahmad T, Moukhtafi A, Redleaf M. Cố vấn tương tác theo thời gian thực giữa Ethiopia và Hoa Kỳ. Online J Otolaryngol Rhinol Tháng 6 2020. ISSN: 2688–8238. DOI: 10.33552/OJOR.2020.02.000546

Redleaf MI, Welling DB, Wackym PA. Mở rộng sử dụng dịch vụ y tế từ xa trong tai học – thần kinh tai để ứng phó với đại dịch COVID-19 (SARS-CoV-2). Laryngoscope Invest Otolaryngol. Mã bài viết: LIO42466. Mã bài nội bộ: 16898251. DOI: 10.1002/lio2.466.