Y tế từ xa và đào tạo trong thế giới hậu đại dịch

Tiến sĩ Matt Albert là một trong những bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng hàng đầu tại Florida, chuyên về phẫu thuật nội soi và robot. Ông thành lập Centre for Colon and Rectal Surgery năm 2004 tại AdventHealth Hospital và là người sáng tạo kỹ thuật TAMIS mang tính cách mạng — Phẫu thuật Ít xâm lấn qua hậu môn để loại bỏ polyp và một số ung thư trực tràng. Phần sau là cuộc phỏng vấn đã được biên tập về độ dài và độ rõ ràng.

Đại dịch đã làm thay đổi mạnh cách giáo dục phẫu thuật được triển khai. Trước đây tôi thường tham dự các buổi diễn thuyết và diễn đàn, nhưng mọi thứ thay đổi gần như tức thì. Hiện không ai muốn lên máy bay, điều đó tất yếu gây gián đoạn đào tạo bác sĩ nội trú, đặc biệt trong các chuyên khoa cần hình thành kỹ năng thủ thuật.

Cần có điều gì đó thay đổi để hoạt động này tiếp tục, và rõ ràng công nghệ số đang đóng vai trò trung tâm trong cách chúng ta thích ứng.

Y học nói chung sẽ nhìn điều này theo hướng tích cực — tốc độ xử lý cho thấy chúng ta có thể nhanh chóng phát triển vaccine và nghiên cứu vi sinh, và bất kỳ đổi mới nào giúp tạo ra phản ứng tốt hơn đều là điều đáng khuyến khích.

Nhưng đồng thời, đại dịch cũng phơi bày những hạn chế trong cách chúng ta làm việc. Tại sao trước đây chúng ta chưa sử dụng telehealth rộng rãi hơn? Tại sao tôi cần phải đi xa khi đã có cơ hội hoàn hảo để học trực tuyến hoặc qua Zoom?

Ngoài tiếp xúc xã hội và tinh thần đồng đội, không có lý do gì tôi không thể chuyển sang học từ xa, bao gồm cả học thủ thuật phẫu thuật từ khoảng cách xa. Mọi người hoàn toàn có thể được đào tạo hiệu quả theo cách này.

Trong phẫu thuật, phòng mổ sẽ không còn đông người như trước, đặc biệt từ phía ngành thiết bị y tế. Rõ ràng đôi lúc vẫn cần nhân sự kỹ thuật trực tiếp, nhưng khi hoạch định tương lai, tôi nghĩ chúng ta đã phần nào nhìn thấy phòng mổ sẽ như thế nào — ít người hơn, với hỗ trợ kết nối từ xa.

Từ góc nhìn thiết bị y tế, với tư cách bác sĩ phẫu thuật tôi vẫn cần các thiết bị đó — dù đại diện có mặt hay không. Điều đó không thay đổi. Phản ứng chung là các công ty phải tăng hiện diện trực tuyến, giao tiếp hiệu quả và dễ dàng hơn trước, đơn giản hóa video call và vận hành theo mô hình đại diện từ xa. Tôi nghĩ các công ty thiết bị trước đây phụ thuộc quá nhiều vào các hội nghị quốc gia lớn — đôi khi tốn hàng triệu đô la để đưa đủ nhân sự tới và dựng gian hàng — nhưng lợi tức đầu tư lại rất thấp. Họ muốn duy trì diễn đàn giáo dục phẫu thuật, nhưng xét về giá trị, với nhiều công ty gần như bằng không. Tất cả có thể được thực hiện trực tuyến với chỉ một phần nhỏ chi phí.

Một câu hỏi lớn khác là làm thế nào để bác sĩ và người học được đào tạo trên hệ thống của bạn?

Mô phỏng đã cố tạo đột phá trong nhiều năm, nhưng chúng ta vẫn chưa giải được bài toán chuyển đổi mô hình để học viên thực hành trên các mô phỏng đủ chính xác, tái lập được, gần với nhiệm vụ thực tế nhất có thể và có thước đo khách quan. Tuy nhiên, những lĩnh vực như y tế từ xa đang thúc đẩy điều này mạnh hơn, mang tới các sản phẩm thực sự có khả năng thay thế cách đào tạo và cố vấn phẫu thuật trước đây.

Tất cả xoay quanh việc các công ty nhận ra rõ nhu cầu rất lớn phải chuyển sang hiện diện trực tuyến và mở rộng các hình thức học từ xa, học trên máy tính — những phương thức trước đây khó tạo được đà ứng dụng.

Trong năm năm qua, tháng nào tôi cũng tổ chức một khóa học với các ca phẫu thuật trực tiếp, phải đưa 12 đến 20 bác sĩ vào phòng mổ và phối hợp với bệnh nhân. Chúng tôi phải mua vé máy bay cho họ; có người lo phải rời nơi làm việc, có người đến muộn. Toàn bộ khâu hậu cần này rất kém hiệu quả và đầy bất tiện. Giờ tôi ngồi đây và nghĩ: “Tôi có thể thực hiện bất kỳ ca trực tiếp nào rồi đưa bất kỳ ai vào phòng mổ của mình từ xa hay sao?” Nếu vậy, ai còn muốn đi hàng nghìn cây số chỉ để xem một ca phẫu thuật? Với các hệ thống hiện nay, khả năng chú thích, giao tiếp trên màn hình và chồng thêm hình ảnh sẽ giúp việc truyền phát thủ thuật dễ hơn rất nhiều.

Việc sắp xếp ca giám sát và bác sĩ giám sát tại Hoa Kỳ từ lâu đã rất khó khăn vì vấn đề hoàn trả chi phí, các ràng buộc pháp lý khi có mặt trong phòng mổ của người khác, cũng như thời gian của cả bác sĩ lẫn người giám sát. Ngay cả khi đến được phòng mổ, nếu bạn không thể scrub-in hay trực tiếp tham gia ca, cuối cùng bạn cũng chỉ là một giọng nói trong phòng. Hệ thống trở nên kém hiệu quả khi bạn phải chỉ tay vào màn hình để hướng dẫn; bạn không thể đứng trên vai bác sĩ để nhìn vào bên trong bệnh nhân, cũng không thể cùng họ điều khiển robot.

Vì vậy, người giám sát giờ có thêm lợi thế khi có thể hiện diện ngay trên màn hình máy tính thông qua phần mềm mới như Proximie, sử dụng thực tế tăng cường để minh họa từ xa thậm chí rõ ràng hơn cả khi đang đứng trực tiếp trong phòng.

Một số điều nghe rất hiển nhiên, nhưng để triển khai được cần đủ động lực; cần đúng bác sĩ hoặc công ty chứng minh rằng chúng thực sự hoạt động và làm cho giá trị đó trở nên rõ ràng với toàn ngành. Tôi cho rằng cố vấn từ xa và khả năng hiện diện ảo thực sự sẽ tạo tác động lớn nhất tới ngành thiết bị y tế.