Phẫu thuật robot: Đào tạo, chứng nhận và hướng tới kết quả tối ưu

Tiến sĩ James Porter đã hoàn thành hơn 3.000 thủ thuật bằng hệ thống phẫu thuật robot da Vinci, trở thành bác sĩ giàu kinh nghiệm nhất với robot này tại vùng Tây Bắc Thái Bình Dương và nằm trong nhóm năm bác sĩ hàng đầu tại Hoa Kỳ. Tiến sĩ Porter là Giám đốc Y khoa về Phẫu thuật Robot tại Swedish Medical Centre ở Seattle và Giám đốc Robotics của hệ thống y tế tích hợp Providence St Joseph — chịu trách nhiệm triển khai phẫu thuật robot với 51 hệ thống da Vinci tại 51 bệnh viện ở bảy bang.

Providence St. Joseph gồm nhiều bệnh viện độc lập nhưng chúng tôi cố gắng làm việc như một đội — thực hiện cùng các thủ thuật với tiêu chuẩn cao tại nhiều địa điểm. Một lợi thế của phẫu thuật robot là nền tảng nhất quán — hệ thống da Vinci của tôi ở Seattle hoạt động giống robot ở Oregon hay bất kỳ nơi nào khác trong nước.

Nhờ sự tương đồng này, chúng tôi có thể xây dựng hướng dẫn, chương trình và khuyến nghị cho những bệnh viện chưa có cùng mức kinh nghiệm về phẫu thuật robot. Một trong những tiêu chí quan trọng chúng tôi xây dựng từ nhiều năm trước là tài liệu cấp quyền thực hành nhằm bảo đảm bác sĩ sử dụng robot an toàn, có năng lực và duy trì mức chuyên môn nhất định. Dù nhiều chuyên khoa dùng phẫu thuật robot, số lượng ca mà mỗi bác sĩ thực hiện có thể khác biệt rất lớn vì không phải thủ thuật nào cũng phù hợp với robot. Ví dụ trong tiết niệu, một bác sĩ thường có thể thực hiện khoảng 50 ca mỗi năm, trong khi bác sĩ tai mũi họng có thể chỉ làm khoảng 10 ca.

Khi số lượng ca chênh lệch như vậy, câu hỏi đặt ra là làm thế nào bác sĩ duy trì năng lực và kỹ năng với robot. Một điểm đặc biệt trong cấp quyền phẫu thuật robot — ít nhất tại Hoa Kỳ — là số lượng ca được theo dõi để đánh giá khả năng duy trì chứng nhận. Điều này rất riêng với phẫu thuật robot; hầu như không có thủ thuật nào khác dùng số lượng ca làm tiêu chí cấp quyền. Dù chưa hoàn hảo, đây vẫn là thước đo dễ áp dụng và tương đối chính xác nhất hiện có. Tuy nhiên, điều chúng tôi thực sự muốn đo là các kết quả cụ thể để phản ánh tốt hơn kỹ năng và năng lực của bác sĩ.

Đây là lúc một nền tảng hỗ trợ phẫu thuật từ xa như Proximie trở nên cực kỳ hữu ích. Nếu bác sĩ không đạt số lượng ca yêu cầu, cần một phương thức đánh giá khác. Điều chúng tôi đang làm — và cũng được khuyến nghị trong tài liệu cấp quyền — là để bác sĩ được quan sát. Không phải giám sát trực tiếp, mà chỉ quan sát để bảo đảm họ thực hành an toàn và thành thạo trên nền tảng da Vinci.

“Một công cụ hỗ trợ phẫu thuật từ xa là giải pháp lý tưởng cho mục đích này, cho phép bạn quan sát bác sĩ gần như ở mức tương đương khi đứng trong phòng nhưng không cần phải di chuyển.”

Với lý do tương tự, nền tảng hỗ trợ phẫu thuật từ xa là công cụ rất tốt để đào tạo bác sĩ mới. Trước đây, khi một bác sĩ bắt đầu tích lũy kinh nghiệm robot, họ được giám sát bởi một bác sĩ giàu kinh nghiệm hơn. Họ được đánh giá về an toàn, hiệu quả, khả năng xử lý sự cố robot và nhiều yếu tố khác. Toàn bộ quá trình giám sát này giờ có thể thực hiện từ xa, tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí đi lại, khi một bác sĩ như tôi có thể quan sát ca mổ qua camera giống như đang trực tiếp có mặt.

Bản thân tôi đã chọn phẫu thuật robot khi mắc ung thư tuyến tiền liệt, và trải nghiệm đó mang lại cho tôi rất nhiều góc nhìn từ phía bệnh nhân. Không có cách nào khác để thực sự hiểu cảm giác ở vị trí đó, và tôi đã hiểu sâu hơn những gì bệnh nhân của mình trải qua theo cách làm thay đổi đáng kể cách tôi hành nghề.

“Công việc của tôi với tư cách bác sĩ phẫu thuật chỉ có thể diễn ra nhờ một mức độ tin tưởng rất lớn dù ít khi được nói thành lời — niềm tin của bệnh nhân khi họ đặt kỳ vọng vào tôi sẽ làm mọi điều tốt nhất cho họ.”

Điều này ít được nhắc đến, nhưng khi một bệnh nhân tìm đến bạn để xử lý vấn đề đe dọa tính mạng, họ đặt niềm tin ở mức mà họ chỉ dành cho rất ít người. Đó là một sự thức tỉnh đối với tôi. Tôi nhận ra bệnh nhân chỉ có một cơ hội để đạt kết quả hoàn hảo — và đó là trách nhiệm của tôi. Điều này đã định hình toàn bộ cách tôi hành nghề kể từ đó.

Hỗ trợ phẫu thuật từ xa giờ đây có thể giúp hướng tới kết quả tối ưu ở bất kỳ đâu trên thế giới. Gần đây, thông qua Proximie, tôi đã hướng dẫn bác sĩ tiết niệu tư vấn Archie Fernando khi cô phẫu thuật cho Mo Tajer để loại bỏ một khối ung thư tinh hoàn lớn còn sót lại sau hóa trị. Vị trí khối u rất đáng lưu ý, nằm giữa động mạch chủ — động mạch lớn nhất cơ thể — và tĩnh mạch chủ — tĩnh mạch lớn nhất cơ thể — tức là sát hai cấu trúc mạch máu lớn chứa lưu lượng máu rất cao.

Đây là một thủ thuật rất nguy hiểm và Archie đã đề nghị tôi hỗ trợ vì tôi có nhiều kinh nghiệm thực hiện cũng như là một trong những người tiên phong của kỹ thuật này. Lý tưởng nhất là tôi có mặt trực tiếp, nhưng điều đó không thể vì COVID. Chúng tôi cũng từng trao đổi phương án Archie đến quan sát tôi để học kỹ thuật và tích lũy kinh nghiệm trực tiếp, nhưng cách đó cũng không khả thi.

Vì vậy, chúng tôi sử dụng Proximie để đưa sự hiện diện của tôi vào phòng mổ, giúp tôi hướng dẫn và phối hợp với Archie từ Seattle, lúc đó là 1 giờ 30 sáng và tôi đang ngồi ở nhà trong áo choàng với chiếc laptop.

Tôi có thể dùng con trỏ giống như một cây bút để đánh dấu chính xác những gì Archie đang nhìn thấy trên màn hình và hỗ trợ cô ấy qua các bước đầu của thủ thuật — rõ ràng và nhanh hơn nhiều so với chỉ hướng dẫn bằng lời. Tôi biết việc mô tả bằng lời không hiệu quả vì ngày nào tôi cũng đào tạo bác sĩ fellow; nếu chỉ giải thích vị trí mình muốn bác sĩ đi tới thì rất kém hiệu quả và luôn có sự mơ hồ. Điều tôi nhớ nhất khi hỗ trợ Archie là chỉ với một vài khoảnh khắc hướng dẫn tinh tế, chúng tôi đã tạo được trường bộc lộ và môi trường phẫu thuật cần thiết để hoàn thành ca thành công. Với hỗ trợ từ xa, Archie đã thực hiện rất tốt một ca phẫu thuật cực kỳ khó mà rất ít người có thể làm.

Về mặt triết lý, khi tôi thực hiện một ca phẫu thuật, bệnh nhân đang hưởng lợi từ hàng chục năm kinh nghiệm — từ những người đi trước đã truyền chuyên môn cho tôi qua giảng dạy. Đó là bức tranh lớn hơn. Trong ca mổ của Archie và Mo, công nghệ đơn giản là giúp tôi hỗ trợ Archie ở một điểm cần thiết, cho phép tôi truyền kinh nghiệm của mình cho cô ấy để cô ấy chuyển lợi ích đó tới Mo. Không nghi ngờ gì, “sự hiện diện” của tôi đã tác động đến kết quả.

Đây chính là điều thú vị khi robot kết hợp với hỗ trợ từ xa: khả năng tiếp cận chuyên môn, hướng dẫn và giám sát tăng lên đáng kể, tạo tiềm năng rất lớn để thúc đẩy thực hành tốt nhất và giúp chúng ta tận dụng tối đa cơ hội duy nhất để đạt kết quả hoàn hảo.