Nếu không xem lại trận đấu, đừng xuất hiện vào thứ Hai

Cựu quarterback NFL Matt Robinson chia sẻ về những điểm tương đồng giữa một quarterback đẳng cấp cao và một bác sĩ phẫu thuật.

Moneyball đã thay đổi thể thao. Chấm hết.

Với những ai chưa biết, đó là câu chuyện về hai người — Tổng giám đốc Billy Beane và Peter Brand, một cựu sinh viên Yale — cùng thách thức phương pháp tuyển chọn kiểu cũ và tái thiết đội bóng chày Oakland Athletics thiếu thốn ngân sách bằng một mô hình sabermetric chưa từng được sử dụng trước đó.

Cặp đôi đưa The Athletics tới chức vô địch American League West năm 2002, nhưng thua Minnesota Twins tại American League Division Series cùng năm. Điều này mở đường cho một cách tiếp cận mới đối với tuyển chọn, đào tạo và phân tích trận đấu trong thể thao.

Bộ phim có một cái kết thú vị, hẳn sẽ gợi nhiều liên tưởng với người hâm mộ Liverpool khi đội bóng vừa vô địch Premier League tuần này: Beane được John W. Henry, chủ sở hữu Boston Red Sox, liên hệ vì ông nhận ra sabermetrics là tương lai của bóng chày. Với Henry và hệ thống các đội thể thao của ông, đây là một quan điểm đi trước thời đại — và kết quả giờ đã rõ. Hai năm sau, Boston Red Sox bắt đầu thống trị bóng chày, còn cách tiếp cận này hiện cũng đang cho quả ngọt tại Anfield.

Sự ra đời của những cải thiện biên nhỏ

Kể từ đó, dữ liệu đã được ứng dụng rộng rãi trong thể thao. Những cải thiện biên nhỏ trở thành lợi thế cạnh tranh, và dữ liệu là cách hiệu quả nhất để tìm ra các khoảng cải thiện đó. Nhưng liệu cách tiếp cận này có thể tạo tác động tương tự trong chăm sóc sức khỏe?

Tìm kiếm những khoảng cải thiện nhỏ trong bất kỳ lĩnh vực nào đòi hỏi sự tận tâm, hy sinh và rèn luyện giờ đã trở thành điều bình thường. Nhưng trong phẫu thuật, một người có thể mài giũa chuyên môn bằng cách nào, và môi trường lâm sàng có thể học gì từ việc thể thao ứng dụng công nghệ và khoa học dữ liệu?

Trong loạt bài mới của The Link, chúng tôi phỏng vấn các ngôi sao và huấn luyện viên thể thao ở nhiều lĩnh vực để tìm hiểu cách họ tiến bộ, liên tục tối ưu và tìm kiếm những “marginal gains” của riêng mình. Tại Proximie, chúng tôi gọi đó là ba chữ P — Prepare | Perform | Perfect — và ở điểm dừng đầu tiên, chúng tôi đến với NFL để xem vị trí quarterback lâu đời đang tìm lợi thế trong thế giới hiện đại như thế nào.

Chúng tôi muốn trò chuyện với một cựu quarterback — một người từng chơi ở cấp độ cao nhất nhưng cũng thi đấu trong giai đoạn môn thể thao này trải qua những thay đổi lớn. Không dễ tìm. Rồi một cuối tuần, điện thoại reo và ở đầu dây là Matt Robinson. Matt từng là quarterback cho New York Jets giai đoạn 1977–79 và Denver Broncos đầu thập niên 1980, sau đó tiếp tục làm việc trong thể thao sau khi giải nghệ từ 1995 đến 2004 tại bộ phận truyền hình của Jacksonville Jaguars. Ông đã chứng kiến môn chơi thay đổi và ngồi ở cùng một vị trí suốt hành trình đó: quarterback.

Niềm đam mê bóng bầu dục

“Tôi chơi quarterback từ lớp 4 cho tới khi giải nghệ. Khi học trung học, chúng tôi giành vài chức vô địch bang ở cả bóng bầu dục và bóng chày. Sau đó tại Georgia, chúng tôi vô địch SEC và thi đấu tranh chức vô địch quốc gia. Nói thật, tôi yêu bóng chày hơn, nhưng bóng bầu dục là môn mang tiền về cho trường đại học; dù muốn chơi bóng chày, tôi vẫn phải lựa chọn và cam kết với một môn. Điều này ngày càng phổ biến: hãy trở thành chuyên gia. Sau bốn năm tốt đẹp tại UGA, tôi được Jets chọn ở draft và chơi ở đó ba năm. Năm thứ ba tôi giành suất chính, nhưng bị gãy ngón cái trong trận mở màn với Cleveland và nghỉ hết phần còn lại của mùa giải. Vì tôi đã lấy suất của một lựa chọn draft số 1 (còn tôi chỉ là vòng 9), ban huấn luyện không thích nguy cơ tranh chấp vị trí QB đang hình thành, nên tôi bị trao đổi sang Denver. Sau Broncos là Buffalo, rồi về cơ bản tôi dừng sự nghiệp để chăm sóc bố khi ông mắc ung thư.”

“Tôi đã có một hành trình tuyệt vời! Về thể hình tôi thuộc dạng nhẹ cân, nhưng tôi bảo đảm mình nghiên cứu trận đấu. Tôi hiểu nó từ trong ra ngoài vì đó là lợi thế giúp tôi cạnh tranh với những người có năng khiếu hơn. Thời kỳ đầu, hầu hết mọi người chẳng buồn xem lại trận của mình. Đó là công việc vất vả vì tôi phải làm nhiều hơn bất kỳ ai chỉ để theo kịp. Nhìn lại, tôi biến việc ‘đọc vị’ người khác thành sở trường. Tôi chỉ cao 6 feet 2 inch và nặng 182 pound.”

Những thành phần phù hợp

“Trở thành một quarterback giỏi là sự kết hợp giữa tài năng, giao tiếp và giờ đây là khoa học. Bạn phải có kỹ năng lãnh đạo xuất sắc, lòng dũng cảm cốt lõi và kỷ luật để đưa đội vượt qua vạch đích bằng mọi giá, đồng thời quản lý rất nhiều cá tính khác nhau. Trong tích tắc, bạn phải xử lý vô số thông tin và mọi người chỉ nhìn vào kết quả cuối cùng. Khi thắng bạn là người hùng; khi thua, đó là lỗi của bạn. Chơi QB giúp bạn hiểu bản thân nhiều hơn, nhưng những người giỏi nhất là người liên tục tự đặt câu hỏi. Với tôi điều đó là bắt buộc, và nhìn vào những người xuất sắc nhất từng chơi vị trí này, dễ thấy họ làm một điều mà người khác không làm: họ nghiên cứu.

Họ không bỏ sót bất kỳ chi tiết nào; họ biết mọi thứ về mọi đối thủ và mọi tình huống — đúng nghĩa những ‘học trò của trò chơi’ theo cách cổ điển và có sức ảnh hưởng nhất.

Từ lợi thế cá nhân đến kỷ nguyên dữ liệu

“Tôi đã chứng kiến môn chơi thay đổi hoàn toàn. Từ 2000 đến 2009, tôi làm truyền hình cho Jaguars và tận mắt thấy sự thay đổi đó. Tất cả đến từ công nghệ và dữ liệu. Mark Brunell, QB của Jaguars lúc ấy, nói rằng anh chưa bao giờ ghét bóng bầu dục đến vậy. Với thành tích 7–1, tôi hơi bối rối. Anh ấy giải thích rằng cứ mỗi khi đội làm điều gì đó tốt, playbook lại mở rộng và lượng dữ liệu cần biết lại tăng. Nghiên cứu nhiều hơn. Phân tích nhiều hơn. Mọi thứ trở nên quá khó để kiểm soát vì bạn phải nghĩ về quá nhiều thứ. Anh thừa nhận mình đã quên cách phản ứng… bản năng bị nén xuống vì quá tải tinh thần. Bản năng vẫn phải tự nhiên — đó vẫn là một trong những điều quan trọng nhất — nhưng vấn đề là bạn chuẩn bị thế nào cho khoảnh khắc ấy. Theo thời gian, quá trình chuyển sang hiểu dữ liệu, mô hình thi đấu và đối thủ cứ tăng dần. Nếu đủ thông minh, bạn đã có thể nhìn thấy lộ trình ngay từ lúc đó.

Công nghệ đổi mới thúc đẩy khả năng ứng dụng

“Sự tiến bộ của công nghệ đã giúp huấn luyện viên và quarterback quản lý kỷ nguyên phân tích và dữ liệu mới, nhưng nó phải được tích hợp liền mạch vào cách tiếp cận tổng thể, chứ không phải một gánh nặng thêm. Đó là lý do cần được ứng dụng rộng rãi để khai thác lợi thế của công nghệ. Tôi nghĩ lúc đầu luôn có vấn đề, nhưng giờ phân tích công nghệ đã là một phần của tập luyện giống như tập gym.

“Nếu bạn không xem lại băng trận đấu thì thứ Hai đừng đến.”

Bởi từ đó, mọi thứ là phân tích video ở mọi khía cạnh của trận đấu: từ cách bạn nhìn bản thân đến cách đối thủ nhìn bạn theo thời gian thực, từ bất kỳ vị trí nào trên sân. Ngày nay, nếu không phải là ‘học trò của trò chơi’, bạn thậm chí sẽ không được vào trận.”

Trò chuyện với Matt, thật thú vị khi có một góc nhìn không chỉ về cách một môn thể thao thay đổi mà còn về định nghĩa thế nào là một QB giỏi. Điểm tương đồng với những bác sĩ ở đỉnh cao chuyên môn là sự tận tâm để không ngừng tiến bộ, chuẩn bị bằng cách phân tích chính kỹ năng của mình, nhận phản hồi theo thời gian thực rồi xem lại hiệu suất một mình và cùng đồng nghiệp.

Điều khiến một Eli Manning hay Tom Brady trở thành người giỏi nhất không chỉ là năng lực thuần túy, mà là nhận thức rằng bạn có thể tiến bộ bằng cách học hỏi và tối ưu. Sau đó là chọn đúng công cụ để đưa mình lên cấp độ tiếp theo.

Như chúng tôi thường nói: prepare, perform, perfect.